Doğu Afrika Müfredatında Osmanlı ve Türkiye İmgesi: Afrika Vakfı’nda Değerlendirme Çalıştayı Gerçekleştirildi

Afrika Vakfı bünyesinde dört yıllık yoğun ve titiz bir emeğin mahsulü olarak yürütülen "Doğu Afrika Ders Kitaplarında Osmanlı, Türk ve Türkiye Algısı" projesi, düzenlenen kapsamlı bir değerlendirme çalıştayı ile taçlandırıldı. 15 Temmuz Çarşamba günü Afrika Vakfı merkezinde gerçekleştirilen çalıştayda; Sudan, Somali, Etiyopya, Güney Sudan, Eritre, Cibuti, Tanzanya ve Kenya olmak üzere sekiz Doğu Afrika ülkesinin eğitim müfredatları ve ders kitapları ekseninde yürütülen araştırmanın bulguları araştırmacılar tarafından masaya yatırıldı, yaygınlaştırma yöntem ve araçları istişare edildi.

Çalıştayın açılış konuşmasını gerçekleştiren Dr. Mehmet Köse, "Araştırma Bulgularının Yaygınlaştırılması: Yöntem ve Araçlar" başlıklı sunumunda, elde edilen akademik verilerin uluslararası kamuoyuna ve politika yapıcılara ulaştırılmasının stratejik önemine değindi. Dört yıllık saha ve literatür taramalarının neticesinde ortaya çıkan “Tarih, İmge ve Müfredat: Doğu Afrika Ülkeleri Ders Kitaplarında Osmanlı, Türk ve Türkiye İmgesi” kitabının, bölgeye yönelik literatürdeki büyük bir boşluğu doldurduğunu ifade etti.

İki temel oturum halinde düzenlenen çalıştayın ilk bölümünde Doç. Dr. Esma Karadağ, "Afrika Ders Kitapları İncelemelerinde Teori ve Yöntem" başlıklı sunumuyla araştırmanın kuramsal çerçevesini katılımcılarla paylaştı.

Ardından Prof. Dr. Zafer Çelik; Sudan, Somali ve Güney Sudan ders kitaplarında Osmanlı ve Türk algısının izlerini sürdüğü ilk bölgesel sunumunu gerçekleştirdi. Oturumun müzakere bölümünde ise Dr. Hacer Atabaş, Dr. Asmahil Kohan, Dr. Osman Türk ve Yunus Boube, sömürgecilik mirasının gölgesinde şekillenen kimlik inşasını ve ders kitaplarındaki kırılma noktalarını derinlemesine tartıştı.

Öğleden sonra düzenlenen ikinci oturumda ise Prof. Dr. Zafer Çelik; Etiyopya, Eritre, Cibuti, Tanzanya ve Kenya müfredatlarına odaklanarak, Doğu ve Doğu Afrika havzasındaki tarihsel anlatıların ortak ve ayrışan yönlerini ortaya koydu. Bu oturumun müzakerelerinde ise Dr. Yavuz Çelik, Dr. Cengiz Mert Bulut, Dr. Alp Cenk Arslan ve Nursena Bayraktepe; mevcut bulguları metodolojik açıdan değerlendirerek eksik yönlerin nasıl tamamlanabileceği ve araştırmanın kapsamının hangi alanlara genişletilebileceği üzerine odaklandı.

Çalıştayın kapanış bölümünde, katılımcılardan önceden hazırlanan formlar vasıtasıyla toplanan makale, proje ve tez önerileri derlendi. Gelecek dönemde projenin ikinci aşamasına yön verecek olan bu stratejik çıktılar sayesinde öncelikli araştırma konuları listesi, yeni akademik işbirlikleri ve Doğu Afrika havzasında derinleştirilecek yeni tez başlıkları karara bağlandı.

Çalıştayın kapanışında Mehmet Fatih Serenli, sömürgecilik sonrası dönemde bölgede inşa edilen tarih bilincine ve Türkiye-Afrika ilişkilerinin akademik ve politik zeminine katkı sunacak benzer çalıştayların gerçekleştirilmesine ihtiyaç olduğunu, bu değerli araştırma bulgularının ilgili kurumlarla paylaşılmasının ve olası önerilerin istişare edilmesinin önemine değinerek Afrika Vakfı’nın araştırma bulgularını yaygınlaştırma çalışmalarına ağırlık vermek istediğini ifade etti.